بورس چیست؟
به زبان ساده بورس بازاری است که در آن داراییهای مختلف مانند سهام شرکتها، اوراق بدهی، کالا و … خرید و فروش میشوند. در واقع بورس محلی است که سرمایهگذاران خرد و کلان میتوانند پسانداز یا سرمایه مازاد خود را به گردش درآورند و از طریق آن سود کسب کنند. مهمترین ویژگی بورس شفافیت اطلاعات، وجود قوانین مشخص و امکان مقایسه فرصتهای سرمایهگذاری نمادهای مختلف در بازارهای مختلف آن است.
تاریخچه بورس
ریشه این بازار جذاب به قرن هفدهم در اروپا بازمیگردد. اولین بازار رسمی سهام در شهر آمستردام هلند شکل گرفت؛ جایی که شرکت هند شرقی اوراق خود را منتشر کرد و مردم توانستند در سود و زیان آن شریک شوند و خود شرکت هم سرمایه کمتری درگیر کرد و ریسک از دست رفتن سرمایه اش را بین خود و مردم پخش کرد. البته قبل تر از آن در بلژیک هم در جلوی خانه ی آقای بورس درحوالی قرن 15 مدل اولیه بورس شکل گرفت ولی رسمی تر آن در هلند اتفاق افتاد.
در ایران، بورس بهطور رسمی در سال ۱۳۴۶ با معامله سهام بانک صنعت و معدن آغاز شد. از آن زمان تا امروز، بورس تهران و سپس فرابورس و سایر بازارهای مالی توسعه پیدا کردهاند و امروزه یکی از اصلیترین گزینههای سرمایهگذاری در کشور به شمار میروند.
بررسی مزایا و معایب بازار سهام
مزایا:
– شفافیت اطلاعاتی: اطلاعات مالی شرکتها توسط مراجع قانونی حسابرسی شده و بهصورت عمومی منتشر میشود.
– نقدشوندگی بالا: در مقایسه با بسیاری از بازارها موازی (خودرو ملک و..)، امکان خرید و فروش سریع راحت فراهم است.
– تنوع فرصتهای سرمایهگذاری: تنوع دارایی قابل معامله از سهام و اوراق گرفته تا صندوقهای سرمایهگذاری از مزایای این بازار است.
– فعالیت با سرمایه کم : مانند باقی بازار ها نیاز به سرمایه زیاد ندارد و می توان با سرمایه ی 500 هزار تومانی در این بازار فعالیت کرد.
معایب:
– ریسک نوسان قیمت: نوسان ارزش سهام در این بازار زیادست و میتواند در کوتاهمدت یا میان مدت کاهش پیدا کند.
– نیاز به دانش وتجربه: فعالیت در این بازار نیاز به دانش و تجربه دارد.
– تأثیرپذیری از شرایط سیاسی و اقتصادی: عوامل کلان و انواع سیاست های اقتصادی میتوانند بازار را تحت تاثیر قرار دهند.
مقایسه بورس با بازارهای موازی
قبل از فعالیت در این بازار بهتر است که از دو زاویه بازار های موازی را باهم مقایسه کنیم. اول مزایا و معایب هرکدام و سپس بررسی بازدهی طولانی مدت :
– در مقابل طلا: در حالت کلی طلا بیشتر نقش حفظ ارزش دارایی دارد و کمتر سودآور است. البته باتوجه به شرایط خاص کشور ما این گزاره کمی تغییر میکند، اما بورس امکان رشد سریعتر سرمایه را فراهم میکند.مخصوصا با توجه به تورم کشور و فرم سرمایه گذاری بهره ی مرکب میتوان در شرایط مناسب امید بیشتری به سودآوری بورس داشت .
-در مقابل مسکن: سرمایهگذاری در مسکن نیازمند نقدینگی بالا و تخصیص زمان طولانی تری است و نقد شوندگی بسیار کمتری در مقایسه با بورس دارد .
– بورس در مقابل ارز: بازار ارز پرریسکتر و بیشتر وابسته به شرایط سیاسی است؛ اما بورس به دلیل ساختار نظارتی شفافیت بیشتری دارد و وابستگی آن به مسائل سیاسی در مقابل ارز کمتر است.
برای مقایسه ی بازدهی ، تصویر زیر بازدهی این بازار و بازار های دیگر را در طی بازه زمانی 32ساله به تصویر میکشد:
بورس شامل چه بازارهایی است؟
درحالت کلی بازار سرمایه ایران به چندبازار تقسیم میشود که فعالیت در هر بازار مزایا و معایب خاص خود را دارد:
1. بازار سهام: این بازار مخصوص خرید و فروش سهام شرکتهای بورسی و فرابورسی.2. اوراق بدهی: بازاری جهت اوراق مشارکت و اسناد خزانه برای سرمایهگذاری کمریسک و همچنین کم سود تر.
3. بورس کالا: در این بازار معامله کالاهای اساسی مانند فلزات و محصولات کشاورزی صورت میگیرد.
4. اوراق مشتقه: شامل قراردادهای آتی و اختیار معامله که در مورد بیمه کردن سهام و تحویل کالایی در زمان آتی است.از مزایای این بازار در قابلیت کسب سود در بازار های صعودی و نزولی و همینطور داشتن اهرم است . بطور مثال میتوانید 5 برابر سرمایه خود اعتبار برای خرید و فروش دریافت کنید.
نحوه شروع فعالیت
برای ورود و معامله در بورس تهران مراحل زیر باید طی شود :
1. دریافت کد بورسی از طریق ثبتنام در سامانه سجام(سامانه جامع اطلاعات مشتریان) و احراز هویت در آن.
2. انتخاب کارگزاری معتبر از میان کارگزاری های موجود برای دسترسی به سامانه معاملاتی و ارسال سفارشات.
3. یادگیری مقدمات سرمایهگذاری از طریق دورهها یا منابع آموزشی (میتوانید به آموزش های فرادرس مراجعه کنید).
4. تمرین با حساب آزمایشی و شروع سرمایهگذاری با مبالغ کم و ترجیحاً استفاده از صندوقهای سرمایهگذاری برای کاهش ریسک.
سبکهای معاملاتی در بورس
سبکهای مختلفی در جهت معامله در این بازار وجود دارد که فرد باید بر اساس سرمایه و ویژگی های شخصیتی خود انتخاب کند :
– سرمایهگذاری بلندمدت: خرید سهام بنیادی و نگهداری آن برای چند سال.
– معاملات میانمدت: تحلیل بر اساس تحلیل تکنیکال و بنیادی، و بازه بودن موقعیت معاملاتی معمولاً بیش از 3 ماه و نهایتا تا یک سال.
– معاملات کوتاهمدت یا نوسانگیری: استفاده از نوسانات روزانه یا هفتگی برای کسب سود کوتاه مدت که نیاز به دانش تابلوخوانی و تحلیل تکنیکال دارد.
نحوه ی تحلیل و معامله گری
با توجه به انواع سبک های معاملاتی که در بالا گفته شد باید از ابزارهای معاملاتی مخصوص آن استفاده کرد. ابزار های معاملاتی در بازار سهام به سه دسته تقسیم میشود:تحلیل تکنیکال، بنیادی و تابلوخوانی .
1-تحلیل تکنیکال : این سبک تحلیل مشترک در بین بازار های مختلف داخلی و خارجی ست و پرکاربرد ترین سبک معاملاتی است . در این سبک تحلیل نمودار قیمت اتفاق می افتد که نواحی مناسب خرید و فروش سهم پیدا شود.
2-تحلیل بنیادی: این روش تحلیل مبتنی بر اتفاقات و داده های اقتصادی یک شرکت است و سعی میکند سهام شرکت های ارزشمند را شناسایی کند. بطور مثال ترازنامه، صورت سود و زیان و … را بررسی میکند تا وضعیت شرکت را از جهت ارزندگی بررسی کند.
3-تابلوخوانی : هدف از این روش معاملاتی بررسی متغیر های خرید و فروش افراد حقیقی و حقوقی است. مثل اینکه هر فرد چند میلیون تومان خرید و فروش داشته و بیشترین پول در کدام نماد وارد شده است و…
باتوجه به استراتژی معاملاتی خود باید یکی از روش های فوق را انتخاب کنید
جمعبندی
بورس یکی از مهمترین بازارهای مالی است که به دانشجویان و علاقهمندان فرصت میدهد همزمان با یادگیری مفاهیم اقتصادی، سرمایهگذاری واقعی و با سرمایه های کم انجام دهند. اگرچه این بازار مزایا و فرصتهای زیادی دارد، اما بدون آموزش و مدیریت ریسک میتواند زیانبار باشد. توصیه میشود معامله گران پیش از ورود جدی به این بازار ، مطالعه و آموزش کافی داشته باشند و سرمایهگذاری را از مبالغ کوچک آغاز کنند.
